Kredi Kartı Minimum Ödemenin Gizli Riski

Kredi kartı ekstresinin altında iki tutar yazar: dönem borcu ve asgari ödeme tutarı. İkincisi her zaman daha küçük, daha rahat, daha "yapılabilir" görünür. Ay sonu sıkıştığında bu küçük tutarı ödemek kartı kapatmaktan kurtarır, gecikme kaydı oluşmaz, hayat devam eder. Sorun şu ki asgari ödeme bir çözüm değil, bir erteleme aracıdır. Ertelenen kısım da öyle beklemez; üzerine faiz işler. Aşağıda bu mekanizmanın nasıl çalıştığını, uzun vadede ne kadara mal olduğunu ve kendi kartın için bu hesabı kendi başına nasıl yapabileceğini adım adım göreceksin.

Asgari ödeme tam olarak neyi kapatır?

Asgari ödeme, dönem borcunun bankanın belirlediği orana denk gelen kısmıdır. Bu oran kartın limitine ve kartın ne kadar süredir kullanıldığına göre değişir. Önemli olan şu: sen bu tutarı ödediğinde geriye kalan bakiye silinmez, "gelecek döneme devreden borç" olarak kalır ve o borç artık faiz işleyen bir tutardır.

Burada iki ayrı şey karışıyor. Kredi kartını dönem borcunun tamamını ödeyerek kullandığında kart sana faizsiz bir vade sağlar; harcama ile ödeme arasındaki sürede hiçbir maliyet doğmaz. Dönem borcunun tamamını ödemediğin anda bu avantaj kaybolur ve devreden bakiye üzerinden kredi kartı faizi işlemeye başlar. Yani asgari ödeme, kartı ücretsiz bir ödeme aracından pahalı bir kredi ürününe dönüştüren eşiktir.

Küçük bir hesap: sayılar ne söylüyor?

Varsayımlarla çalışalım. 20.000 TL devreden borcun olsun, aylık faiz oranını %4, asgari ödeme oranını da kalan borcun %20'si kabul edelim. Kartı hiç kullanmadığını, yalnızca asgari tutarı ödediğini düşün:

Bu tabloda borç azalıyor, evet. Ama iki şeye dikkat et: birincisi, bir yıl sonunda hâlâ borçlusun. İkincisi, aynı varsayımlarla borcu tamamen kapatana kadar ödediğin toplam tutar yaklaşık 23.800 TL'ye çıkar. Yani 20.000 TL'lik harcamanın üzerine sırf zaman kaybı yüzünden yaklaşık 3.800 TL eklenmiş olur. Faiz oranı yükseldiğinde ya da asgari ödeme oranı düştüğünde bu fark hızla büyür.

Gerçek hayatta tablo daha kötüdür, çünkü çoğu kişi bu bir yıl boyunca kartı kullanmaya devam eder. Her yeni harcama, faiz işleyen bakiyenin üzerine eklenir ve borç azalmak yerine yatay bir çizgide asılı kalır.

Görünmeyen üç risk

• Bakiye sabitlenmesi: Aylık harcaman asgari ödemenden fazlaysa borcun asla azalmaz; ödediğin para sadece faizi ve bir miktar anaparayı çevirir.